Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı  
ANA SAYFABİZHABERİZREKLAM
   
YESEKE Mİ YESEKA MI?
İÇERİK
BAŞLIKLAR

Attila AŞUT

Aslında böyle bir soru sormak bana "abesle iştigal" gibi görünse de "yurdum insanı" Türkçe konusunda o denli başına buyruk davranıyor ki, işe bazen abeceden başlamak gerekiyor.

Ünsüz harflerin nasıl seslendirilmesi gerektiği üzerine bu köşede daha önce birkaç yazı yazmıştım. Ne var ki insanların yerleşik alışkanlıklarını değiştirmek kolay olmuyor. Yanlış kullanımlar azalacağı yerde yaygınlaşarak sürüyor...

Yüksek Seçim Kurulu, toplumsal depreme yol açan "karakuşi" kararlarının ardından her kesimde çok tartışıldı. Bu tartışmalar sırasında bir de dil sorunu çıktı karşımıza.

Türk abecesinde 8'i sert, 13'ü yumuşak olmak üzere toplam 21 adet sessiz harf vardır. Bütün sessiz harfler "e" ünlüsüyle seslendirilir: fe, he, ke, le, me, se... gibi. Bu kuralın ayrık durumu (istisnası) yoktur. O nedenle "h"yi "ha" ya da "aş" diye okumak yanlıştır. Bunun gibi "k" ünsüzünün okunuşu da "ka" değil "ke"dir. Gelin görün ki kimi yazarlar, yorumcular ve sunucular, özellikle "h" ve "k" harflerini yanlış seslendiriyorlar...

* * *

İlhan Cihaner'in 12 Nisan 2019 tarihli BirGün'deki yazısının başlığı: "KaHeKalı ve mazbata"... Çok yadırgadım! KHK'nin kısaltmasını sanki inat olsun diye böyle yazmış Sayın Cihaner! Yazısının içinde de aynı yanlışı sürdürüyor:

"Çok yazıldı çizildi ama KHK'lar OHAL'in ilan edilmesine neden olan konu ve süreyle sınırlı ilken, parlamento ve anayasa hukukunun tüm ilkeleri yerle bir edilerek aynen kanuna dönüştürüldü ve OHAL rejimi kalıcılaştı. KHK'larla ihraç edilenlere dönük tedbirler de kalıcılaştı."

Bu tümcelerde geçen "KHK'lar" ve "KHK'larla" biçimindeki ifadelerin "KHK'ler" ve "KHK'lerle" diye düzeltilmesi gerektiğini belirtip geçelim...

* * *

HDP İstanbul Milletvekili ve gazeteci Ahmet Şık'ı birkaç gün önce Tele1 ekranında dinlerken mutluluk duydum. Bu arkadaşımız, YSK'den söz ederken kısaltmayı kuralına göre söylüyor, sürekli olarak "YeSeKe" diyordu. Bunun, bilgiye dayalı bir seçim olduğundan kuşkum yok. Oysa aynı kanalda Merdan Yanardağ ile program yapan Prof. Dr. Emre Kongar, Türk abecesinin ünsüz harfler kuralına aldırmadan her akşam "YeSeKa" deyip duruyor! Üstelik yalnızca konuşurken değil yazarken de yapıyor aynı yanlışı. Bir örnek vereyim: 5 Mayıs 2019 tarihli Cumhuriyet'teki köşeyazısının başlığı şöyle: "YSK'dan Beklenti: Ahlâk mı, kahramanlık mı?"

Eh, ekran yorumcularımız, köşeyazarlarımız, aydınlarımız, "kanaat önderlerimiz" bile böyle yaparsa, sokaktaki insandan "doğru Türkçe" adına ne bekleyebiliriz?

* * *

Bunca olumsuz örneğin arasında Kaan Sezyum'un 8 Mayıs 2019 tarihli BirGün'deki yazısı beni umutlandırdı. Yazar, üstüne basa basa "YESEKE" demiş. Buna karşın, BirGün'de hâlâ "YeSeKa" diyenlerin sayısı az değil!

Yanlış kullanımlar yaygınlaştıkça kuralsızlık kural durumuna geliyor.

Türkçenin abecesinde bile ortaklaşamazsak, daha çetin konularda nasıl birlik sağlayabiliriz?

 

HAFTANIN NOTU

Mahmut Uzun'suz Trabzon...

İnsanların en umarsız kaldıkları an, sevdiklerini yitirdikleri andır.

Böyle durumlarda diliniz bağlanır, nutkunuz tutulur, lal olursunuz! Sözcükler anlamını yitirir!

Geçen hafta ben de bu durumdaydım. Çünkü "Trabzon'un sol tarafı" büyük bir vurgun yedi. Adı "kalleş" olan ölüm, can kardeşimiz, sevgili yoldaşımız Mahmut Uzun'u yaşamının baharında aldı elimizden.

O; türküler, dostluklar, aşk ve kavga insanıydı! Yoldaşları için gözünü kırpmadan giderdi ölüme. Bir eli sazının tellerinde, öbür eli tabancasının kabzasında: Tonyalı devrimci Mahmut Uzun...

Onun ölümüyle Trabzon'un bir rengi daha soldu. Kıyıkentin neşesi, coşkusu ve isyanı gölgelendi. Ağır yara aldık.

Başta eşi Eylem Beyazpirinç Uzun olmak üzere tüm yoldaşların başı sağ olsun.

attila.asut@gmail.com

YESEKE Mİ YESEKA MI? DÜZELTMENLER DÜZELTMEZSE… “MUSAFAHALAŞMA” NEYMİŞ MEĞER! “MUNDAR SEÇİM” “MAZBATA” DEDİKLERİ… “BEKA”DAN “MAŞERİ VİCDAN”A… BAHARI BEKLERKEN… YANLIŞLAR DÜZELTİLMEK İÇİNDİR! DÜNDEN BUGÜNE “MÜRETTİP HATALARI” BİR BİR EKSİLİRKEN YOLDAŞLARIMIZ… HÜSEYİN ATABAŞ İÇİN EDİTÖRLÜK ZOR ZANAAT MANİFESTO ARADA KALMAK… KIBRIS TÜRKÇESİYLE TANIŞIRKEN… ÖZ TÜRKÇE SÖZCÜKLER UFAK TEFEK DEĞİNMELER YANLIŞ BİR SÖYLEM GENE EKLER VE BAĞLAÇLAR ÜZERİNE BİR YILI GERİDE BIRAKIRKEN… DOLANDIRILAN PARA MI DEVLET Mİ? ŞİİR BÖYLE SEVDİRİLMEZ! DİL YAZILARI NE ZAMAN KİTAPLAŞACAK? YAŞAM NASIL YİTER? ÖZEL ADLARIN ÖZENSİZ YAZIMI YORUMLAR VE KATKILAR SORGULAYAN OKURU SEVİYORUM! “MEŞRU” NE DEMEK? OKUR GÖZÜYLE GENE KİTAP ADLARI
 
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10
 8 :
 

Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı

BİZHABERİZ BAĞIMSIZ HABER PORTALI | Bizhaberiz.net © 2018 | Son Güncelleme : 16.05.2019 - 00:13:33 | Şu an 117 kişi online | Kullanım Koşulları