ANA SAYFABİZHABERİZREKLAM
   
KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİR DENİNCE…
İÇERİK
BAŞLIKLAR

Ercüment TUNÇALP 

Kişi başı milli gelir son 10 senedir yerinde sayıyordu, bu sene de düşme eğiliminde. Hesaplanması çok kolay. Dükkâna giren parayı masanın üzerine yığıyoruz ve aile içindeki fertlere eşit olarak bölüyoruz. Dolar olarak kişilere pay edeceksek ise cari döviz kuru üzerinden dolar karşılığını buluyoruz. Kâğıt üzerindeki hesap şekli bu.

Örneğin 2016 yılında toplam milli gelirimiz 857 milyar dolar olarak gerçekleşmiş. Toplam nufus olan 79,8 milyona bölününce de kişi başına 10.743 dolar gelir düştüğünü görmüşüz.

Bir sene önce, 2015 yılında ise hem toplam milli gelir (859 milyar dolar), hem de kişi başı milli gelir (10.910 dolar) daha yüksek çıkmıştı.

2017 yılı tahminlerine göre ise toplam milli gelirimizin 794 milyar dolara, kişi başı milli gelirimizin ise 9.826 dolara düşeceği öngörülüyor.

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) açıklamasına göre; 2017 yılının ilk çeyreğinde Gayri Safi Milli Hasıla (Milli Gelir) 173 milyar 780 milyon dolar olmuş. Bu rakam 2016 yılının aynı döneminde 190 milyar 478 milyon dolarmış.

Peki "yüzde 5 büyüdük" ne demek?

Bunu da aynı Kurum açıklıyor ama işin içine "cari dolar kuru" girince hesap ters işliyor.

Sonuçta; TÜİK verilerine göre 2017 yılının ilk çeyreğinde ekonomi TL bazında yüzde 5 büyümüş ama dolar bazında yüzde 9 küçülmüştür.

Dolayısıyla yıllar sonra tekrar 10 bin doların altına düşen kişi başı milli gelirin telaffuz edilmesinde zorluk çıkıyor. Siyasetçi de bizim kadar kolay söyleyemiyor.

O zaman yetkili ağızların neye sarılması gerekiyor?

Satın alma gücü paritesine göre (SAGP) yapılmış milli gelir hesabına...

IMF'nin döviz kurları ile mal ve hizmet fiyat seviyeleri farklı olan ülkelerin milli gelirlerini reel olarak karşılaştırabilmek için ortak bir fiyat seviyesi ve döviz kuru oluşturması amaçlanmış.

Hesaplamalar Amerikan doları üzerinden yapıldığı için referans alınan ülke ABD olup, bu sebeple SAGP ile kişi başı milli geliri eşit olan tek ülke ABD'dir.

Bu yönteme göre, bir ABD vatandaşı ile diğer ülke vatandaşının aynı parayla satın alabildiği mal ve hizmetler karşılaştırılıyor.  

Bu hesap şeklinin vatandaş olarak bizi ne kadar ilgilendirdiğine gelince, önce ne anlama geldiğine bakmamız gerekiyor. Türkiye'de kazanılan 10.743 dolarlık gelirle, ülkemizden satın alınacak mal ve hizmetlerin dünya fiyat ortalamasında ederi 24.912 dolar olmuş. Bunun nedeni de, ülkeler arası döviz kuru ve fiyat seviyelerindeki farklılıklar. Bizde daha yüksek çıkmasının sebebi ise diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi yaşamın daha ucuz olmasındandır.

Gelişmiş ülkelerde ise SAGP daha düşük çıkmaktadır.  

Örneğin ABD'linin 2500 dolar ile satın alabildiklerini, Türkiye'de yaşayan birisi 1000 dolar ile elde edebiliyorsa, bu Türkiye'nin SAGP'ye göre kişi başı milli gelirini 2,5 katına çıkarıyor. 

Pardon çıkartmıyor, sadece gönlümüzü ferahlatmaya yetiyor!

Evet, ülkeler arası kıyaslamadan çıkan bu rakamı tartışmıyoruz ama vatandaşı ilgilendiren tarafı nedir?

Bu yüksek satın alma gücü paritesine göre bile küresel ligde kişi başı milli gelirdeki yerimiz 57. sıradır (IMF).  

Ancak daha doğrusu, kişi başı milli gelirdeki yerimiz olan 68. sıradır.

Dünyanın ilk 20 ekonomisi içinde olmamızın (17.sıra) ortak sevinç yaratabilmesi için öncelikle kişi başı gelirin artması gerekmektedir.

Şimdi gelelim, ‘bir ülkenin zenginliğini ölçerken kişi başına düşen nominal gelir mi, yoksa SAGP bazlı milli gelir mi "doğru" bir göstergedir?' sorusuna.

Bu soru halen tartışmalı bir konu olduğundan, SAGP bazlı milli gelirden tek başına söz edilmemelidir. Zira kabul edilebilir tarafı; ülkeler arasında daha sağlıklı bir karşılaştırma yapmak amacıyla bu yöntemin IMF, Dünya Bankası ve OECD tarafından benimsenmiş olmasıdır.

Kabul edilemeyen tarafı da; bunun tek başına anlaşılabilir olmamasıdır. Zira cebe girmeyen bir para gelir sayılabilir mi?

Örneğin, Amerika ile Bulgaristan arasında yaşam kalitesi aynı mı?

Kalite artınca doğal olarak hayat daha pahalı hale gelmez mi?

Peki Amerikalı ile kıyaslayıp, Bulgar vatandaşına, "esasında senin kişi başı gelirin 7.369 dolar değil, 20.327 dolardır. Çünkü aynı alışverişi Amerikalıya göre daha ucuza yapıyorsun" demek ne kadar gerçekçidir? 

En azından iki rakam yan yana kullanılmalıdır. Yoksa "bizim kişi başı milli gelirimiz 25.000 dolardır" demek, o söylemi masal sınıfına sokar.

ercumenttuncalp@yahoo.com

 

ADALARDA YAPILAŞMANIN SINIRI YOK MU? NEDEN SOSYAL MEDYA HESABIM YOK? DÜNYADAKİ CENNET KÜBA ENFLASYON, KUR VE FAİZ İLİŞKİSİ FINDIK ÜRETİCİSİ SAHİPSİZ! BÜYÜME DENİNCE… CHP NEDEN İKTİDAR OLAMIYOR? KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİR DENİNCE… MISIR ŞURUBU ZARARLI MI? İSTANBUL BU YÜKÜ TAŞIYAMAZ! REEL FAİZ İLE ENFLASYON İLİŞKİSİ BÜYÜMENİN KALİTESİ ZEYTİNLİKLERİ KORUYAMIYORUZ! KUVVETLER AYRILIĞI VE TÜRKİYE TURİST İSTEMİYOR MUYUZ? AVRUPA KONSEYİ VE EKONOMİ SADECE EKONOMİK BÜYÜME YETERLİ Mİ? FAİZİ SIFIRLAMAK MÜMKÜN MÜ? YOK MU ARTIRAN? ENFLASYON TAHMİNİ O KADAR ZOR MU? YAPISAL REFORMLAR ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ STAGFLASYON GIDAYI AMBALAJA KOYMAK YETERLİ Mİ? FINDIĞIN KADERİ! OLİMPİYAT KARNEMİZ BEBEK’TE TEKNE PARK PROJESİ! CHP SOSYAL DEMOKRAT MI? KENT KÜLTÜRÜ YERİNE RANT KÜLTÜRÜ FAİZ DÜŞERSE YATIRIM ARTAR MI?
 
1 - 2 - 3
 8 :
 

Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı

BİZHABERİZ BAĞIMSIZ HABER PORTALI | Bizhaberiz.net © 2016 | Son Güncelleme : 16.12.2017 - 08:10:20 | Şu an 106 kişi online | Kullanım Koşulları