Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı  
ANA SAYFABİZHABERİZREKLAM
   
DÖVİZ KURU VE FAİZ DÜŞÜŞÜ KALICI MI?
İÇERİK
BAŞLIKLAR

Ercüment TUNÇALP

Döviz, faiz ve enflasyon üçlüsü yükseleceği kadar yükseldikten sonra, oradan biraz aşağı yönlü seyir izleyince sevinmeli miyiz?

İstikrar kazanırsa elbette...

Bunu anlamak için önce kurun neden düştüğüne bakalım.

  • Rahip Brunson'ın serbest bırakılmasının ardından ABD ile ilişkilerin iyileşeceğine yönelik piyasalarda esen iyimser hava ile,
  • MB'nin yüksek enflasyon sebebiyle politika faizini 6,25 puan artırmasıyla,
  • Döviz geliri olmayanlar için dövizli ve dövize endeksli işlemlere sınırlama getirilmesi ile,
  • FED'in, para politikasını gevşetme yanlısı açıklamalar yapmasıyla,
  • Petrol fiyatlarının düşmesiyle,
  • Hazinenin yüksek faizle 4 milyar dolar dış borçlanmaya gitmesiyle dolar kuru düşmüştür. Ana sebepler bunlardır.

Peki bu sebepler ne kadar kalıcıdır?

  • Faizler şimdilik daha da yükselmeyeceği için bu etki devre dışıdır.
  • Sıcak para gelmediği için dövizin bollaşma ihtimali şimdilik düşüktür.
  • Özel sektör dış borçları için dövize talep devam edecektir.
  • İhracat rakamları moralleri düzelten artışlar yaşatırken doların daha da ucuzlaması ihracatçıya fren yaptırır.
  • Petrol fiyatlarının daha fazla ucuzlaması yerine, yatay veya yukarı yönlü seyretmesi ihtimali daha yüksek olasılıktır.
  • Dışardan bakanlar için "demokrasiden uzaklaşan bir Türkiye" imajının süratle değişmesi gerekiyor. Zira kurlar üzerinde baskı yapıyor.

Cumhuriyet'ten Hüseyin Hayatsever'in haberine göre; geçen hafta NATO Parlamenter Asamblesi (NATOPA) Güvenliğin Sivil Boyutu Komisyonu'nda kabul edilen raporda; Türkiye'nin ABD merkezli insan hakları kuruluşu Freedom House tarafından ‘özgür olmayan ülkeler' kategorisindeki tek NATO üyesi ülke olduğu bilgisine yer verildi. Bu açıklamanın ardından, Türkiye'nin dış borç riskini gösteren sigorta primi (CDS) 386,00'dan 406,80'e yükseldi.

Bir ülkenin CDS primi ne kadar yükselirse risk artışını gösterdiği için yatırımcı da yönünü başka ülkelere çevirir. Üstelik CDS primi arttıkça borçlanmanın maliyeti artacağından, ister istemez bu prim de faize yansır. Örneğin, Türkiye'nin şu anki CDS puanının 406,80 olduğunu göz önünde bulundurursak, sadece sigortalatmak için yüzde 4,06 oranında bir bedel ödemek gerekecektir.

Sebepsiz yere faizler düşürülemez. Düşürülürse ne olur?

Bankalar zarar edecekleri kredi faizini sürdüremezler. Çünkü kredi faizi, mevduat faizinden bağımsız olarak düşünülemez. Kredi faizini düşüren, mevduat faizini de birlikte düşürecektir.

Mevduat faizi enflasyon oranının altında kalamaz. Kalırsa mevduat toplanamaz.

Vatandaş bu durumda parasını bankaya getirmezse, kaynak sorunu yaşayan banka kredi taleplerini yerine getiremez. Yani enflasyon düşmeden faiz düşüşü sürdürülebilir olamaz.

Sonuçta; dövizi, faizi ve enflasyonu olumsuz etkileyen aşağıdaki şartlar devam ediyor.

  • 3. çeyrek beklentisi sıfır büyüme, 4. çeyrek beklentisi küçülmedir.
  • İşsizlik oranı yükseliyor.
  • Çoğu borçlu olan işletmelerin kur farkı ve faiz yükleri devam ediyor.
  • Yeni kredi talebi olan işletmeler için krediye ulaşmak zorlaşıyor. Sebebini yukarda açıkladım.
  • ÜFE'de henüz enflasyona yansımayan yüzde 17'lik birikim sırasını bekliyor. Bu bize durgunluk yaşansa da yüksek enflasyonun (stagflasyon) süreceğini söylüyor.
  • Üretim durduğu için ithalat düştü ve iki aydır cari fazla var. Ancak bu sefer de derdimiz, ekonomik daralma ile gelecek küçülme ve enflasyondur.

Çözüm; ithalata dayanmayan üretimi artırarak cari açığı düşürmektir. Yoksa, üretimi artırmak uğruna ithalata yüklenmek tekrar cari açığı gündeme getirecektir.

Sonuçta; konkordato müracaatları artarak devam ediyor. Zaten yıllardır yürürlükte olan konkordato uygulaması, Mart 2018'de iflas ertelemenin tamamen kaldırılmasıyla çok fazla talep görmeye başladı. Konkordato; şirketlerin borçlarını yeniden yapılandırmak üzere başvurdukları hukuki bir yöntemdir. Başvurusu kabul edilen şirketlerde alacaklılar haciz işlemi yapamıyor, bankalar kredilerini isteyemiyor, ipotekler satışa çıkarılamıyor. Yani devlet geçici koruma sağlamış oluyor. Ancak bu sefer de alacaklı şirketler sıkıntıya giriyorlar.

Zincirleme etkiyi göstermek açısından, Mart ayından bu yana 1028 şirketin konkordatoya başvurduğunu (Kaynak: Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Alper Bulur) ve her şirketin de ortalama 30 şirketi olumsuz etkilediğini düşünebiliriz.

Bir de enflasyondaki son duruma bakalım ve resmi tamamlayalım. Enflasyon Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 1.44 geriledi.

Sebepler:

  • Beyaz eşya, mobilya, otomotiv sektöründe yüksek vergi indirimleri,
  • Kurlardaki düşüş,
  • Petrol fiyatlarında gerileme,
  • ‘Enflasyonla topyekûn mücadele' kapsamında yapılan yüzde 10 ve üstü indirim kampanyalarının etkileri bu sonucu getirdi.

Peki enflasyonda düşüş devam eder mi?

Soruya soruyla cevap vereyim; yukarıdaki şartlar devam eder mi?

ercumenttuncalp@yahoo.com

 

TARIMSAL İSTATİSTİKLERİN ÖNEMİ DÖVİZ KURU VE FAİZ DÜŞÜŞÜ KALICI MI? ET TÜKETİMİNDE GERİLERDEYİZ CHP VE ŞAŞIRTAN ÇELİŞKİLER BORÇLANMANIN MALİYETİ ÖNEMLİDİR TÜKETİCİ GÜVENİ NE İFADE EDİYOR? ENFLASYON YÜKSELİNCE… EURO 2024’Ü BİZE NEDEN VERMEDİLER? BETON SEVGİSİ DIŞ GÜÇ KİM? FINDIK VE LİSANSLI DEPO İHTİYACI EMPERYALİZMİN KİRLİ YÜZÜ CHP’DE KOLTUK SAVAŞLARI! ZOR DOSTUM ZOR! BÜYÜME Mİ KALKINMA MI? CHP’Yİ YÖNETENLER PATATES - SOĞAN İTHALATI! YÜKSEK BÜYÜME HER ŞEY Mİ? REEL FAİZ BİLMECESİ DENİZ BAYKAL’I ADAY GÖSTERMEK! DÜŞÜK FAİZ BASKISI DÖVİZİ YÜKSELTİR TÜRKİYE AVM ÇÖPLÜĞÜ OLUR MU? EKONOMİ KENDİ KURALLARINA GÖRE İŞLER BÜYÜMEYİ DOĞRU OKUMAK! GIDA TERÖRÜNDEN NASIL KORUNACAĞIZ? ‘NİŞASTA BAZLI ŞEKER’ YALANLARI KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLER CHP’DE PARTİ İÇİ DEMOKRASİ! BORÇLANMANIN AMACI VE SINIRI DİLOVASI VE ŞAKA GİBİ BİR HABER
 
1 - 2 - 3 - 4
 8 :
 

Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı

BİZHABERİZ BAĞIMSIZ HABER PORTALI | Bizhaberiz.net © 2018 | Son Güncelleme : 15.12.2018 - 03:21:23 | Şu an 118 kişi online | Kullanım Koşulları