Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı  
ANA SAYFABİZHABERİZREKLAM
   
FİYAT DÜZEYİ ENDEKSİ
İÇERİK
BAŞLIKLAR

Ercüment TUNÇALP

Satın alma gücü paritesi üzerine çok fazla yazı yazdım. Sonuncusu bir müddet önce "Fiyat farklılaşmasının sebebi" başlığı ile yayımlanmıştı.

Şimdi de konumuz SAGP'ye temel teşkil eden ‘Fiyat Düzeyi Endeksi' dir.

Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere Avrupa'nın euro bazında en ucuz ülkesiyiz (Kaynak: Dünya gazetesi).

Gerçi alkollü içki ve muz gibi küresel anlamda yüksek fiyatlara sahip ürünlerimiz bulunsa da bu bir sepettir ve tablo ağırlıklı ortalama değerlerden oluşuyor.

Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre seviyesini gösteriyor.

Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100'den büyükse bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "pahalı", 100'den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "ucuz" sayılıyor.

Türkiye'nin fiili bireysel tüketim fiyat düzeyi endeksi, 2018 yılı sonunda 38 oldu. Bu değer, AB ülkeleri genelinde 100 euro karşılığında satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye'de 38 euro karşılığı TL ile satın alınabileceğini gösteriyor. Bu fiyat düzeyi endeksinin, fiili bireysel tüketimden etkilendiği unutulmamalıdır. TÜİK açıklamasına göre; fiili bireysel tüketim düzeyi 28 AB ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye için 67 olmuş ve AB ortalamasının yüzde 33 altında kalmıştır.

Ülkeler arasında çıkarılan fiyat düzeyi endeksi yanında, TÜİK tarafından da yurt içinde bölgesel fiyat endeksleri açıklanıyor. Ve genelde görülüyor ki; yurt içi fiyat düzeyi endeksinde en yüksek bölge İstanbul, en düşük bölge ise Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan çıkıyor. Bırakınız iller arasını, İstanbul'un semtleri arasında bile gelir grubuna göre semt pazarlarında fiyat farklılaşması yaşanıyor.

Bütün bunlara bakarak hayatı ucuz yaşayan bölgelerin insanlarına ‘satın alma güçlerinin yüksekliğinden' söz etmek şaka yapmakla eş değerdir.

Oysa, yetersiz gelir sebebiyle talep ve bireysel tüketim harcamaları sınırlı kalırken fiyat düzeyi de buna göre şekilleniyor.

Asgari ücret seviyemizi diğer ülkelerle kıyaslayarak bile fiyatlar genel düzeyimizin hâlâ yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Aylık asgari ücrette 2004 yılında 23 Avrupa ülkesi arasında 12. sırada yer alan Türkiye, 2019 yılında 27 ülke arasında 22. sıraya geriledi. Asgari ücret uygulayan Avrupa ülkeleri içinde Türkiye'nin gerisinde şu an Sırbistan, Karadağ, Makedonya gibi eski Yugoslavya'dan ayrılan ülkeler ile Arnavutluk ve Bulgaristan dışında ülke kalmadı (Kaynak: Habertürk).

Yazının devamında yer alan, Avrupa İstatistik Ofisi'ne ait (Eurostat) asgari ücret listesinin incelenmesini tavsiye ederim.

Satın alma gücü paritesi konu olunca, sürekli kıyaslama yaptığımız Belçika, Almanya, Fransa, İngiltere ve Hollanda gibi ülkeler 1500-1600 euro arası asgari ücrete sahipler. Ortalamayı 1550 euro olarak alırsak, bizim 422 euroluk brüt asgari ücretimiz yüzde 27 seviyesinde kalıyor. Bu durumda bu ülkelerde 100 euroya dolan market arabasının aynı ürünlerle bizim ülkemizde en fazla 180 TL'ye dolması gerekiyor. Acaba öyle mi?

Hem fiyat düzeyi endeksine göre hem de gerçek alışveriş kıyaslamalarına göre (önceki yazılarımda var) bu alışveriş 250 TL'nin altına düşürülemiyor.

Eurostat, asgari ücret karşılaştırmalarını brüt ücret üzerinden yapmış. Şimdi olaya daha gerçekçi yaklaşalım. Ücretli çalışan cebine giren para ile ilgilidir. Türkiye'de yeni net asgari ücret 2.324 TL' dir ve karşılığı da bu günkü kurla (6.65) 349 eurodur. Kur yükseldikçe bu rakam daha da azalacaktır.

Kişi başı gelirin seyri de fiyatlar genel düzeyini etkiler. Döviz bazında 2018 yılında 9.693 $ olan kişi başı gelirimiz, 10 sene önceki seviyenin(10.931 $) altına düşmüştür. Kişi başı gelirin ortalama bir değer olduğunu düşünürsek, bu sefer de gelir dağılımı öne çıkar.

Avrupa İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) 2017 yılına ait Avrupa Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye gelir dağılımı eşitsizliğinde Sırbistan'ın ardından en olumsuz ikinci ülkedir.

Bu kadar da değil!

TÜİK'e göre nüfusun yüzde 70,4'ü konut alımı ve konut masrafları dışında taksit ödüyor ve borçları var. Talebi zayıflatan ve fiyatları etkileyen bir başka sebep de budur.

Üstelik kişi başı gelirleri bizim 6-7 katımız olan gelişmiş ülkelerin tüketicileri ile ortak sepet oluşturmak da hayli zorlaşmıştır. Zira gelir farklılaştıkça tüketilen çeşitler de farklılaşmaktadır.

Marka sahiplerinin küresel ve bölgesel anlamda yaptıkları ‘fiyat farklılaştırma' çalışmaları bilinen bir gerçektir. Bu bir firmanın kâr maksimizasyonunu sağlamak amacıyla aynı ürünü farklı fiyattan satışa sunmasıdır ki, hem farklı gelir şartlarına ve tüketici tercihlerine uyum sağlayabilsin hem de kârını koruyabilsin.

Perakende formatları arasında da önemli fiyat farklılıkları oluştuğundan, SES grupları (sosyal ekonomik statü) bazında da doğal olarak farklı hedef kitlelerin paylaşımı gerçekleşmektedir.

Her ülkenin fiyatlandırma eylemi; rekabet şartlarından, hükümet uygulamalarından, döviz kuru dalgalanmalarından ve tüketici tercihlerinden de etkilenir. Ayrıca firmaların değişen maliyetlerini ve kâr hedeflerini düşünürsek birbirine benzemeyen endeks değerlerini anlamış oluruz.

Sonuçta; fiyat oluşturmanın küresel anlamda tek doğru ve geçerli kuralı yoktur. Bölgesel şartlara tüccarca yaklaşım ve adaptasyon ihtiyacı vardır.

ercumenttuncalp@yahoo.com

AYLIK BRÜT ASGARİ ÜCRET (Euro)

 

 

 

 

 

 

 

 2004

 2010

 2015

 2016

 2017

2018

2019

Belçika

1.186  

1.387  

1.502  

1.502  

1.532  

1.563  

1.594  

Bulgaristan

     61  

   123  

   184  

   215  

   235  

   261  

   286  

Çekya      

   207  

   302  

   332  

   366  

   407  

   478   

   519  

Almanya

 

 

1.440  

1.440  

1.498  

1.498  

1.557  

Estonya

   159  

   278  

   390  

   430  

   470  

   500  

   540  

İrlanda

1.073  

1.462  

1.462  

1.546  

1.563  

1.614  

1.656  

Yunanistan

   631  

   862  

   684  

   684  

   684  

   684  

   684  

İspanya

   537  

   739  

   757  

   764  

   826  

   859  

1.050  

Fransa

1.215  

1.344  

1.458  

1.467  

1.480  

1.498  

1.521  

Hırvatistan

 

   345  

   396  

   408  

   433  

   462  

   506  

Letonya

   119  

   254  

   360  

   370  

   380  

   430  

   430  

Litvanya

   130  

   232  

   300  

   350  

   380  

   400  

   555  

Lüksemburg

1.403  

1.683  

1.923  

1.923  

1.999  

1.999  

2.071  

Macaristan

   202  

   272  

   333  

   351  

   412  

   445  

   464  

Malta

   541  

   660  

   720  

   728  

   736  

   748  

   758  

Hollanda

1.265  

1.408  

1.502  

1.525  

1.552  

1.578  

1.616  

Polonya

   175  

   321  

   410  

   434  

   453  

   503  

   523  

Portekiz

   426  

   554  

   589  

   618  

   650  

   677  

   700  

Romanya

     68  

   142  

   218  

   232  

   275  

   408  

   446  

Slovenya

   471  

   597  

   791  

   791  

   805  

   843  

   887  

Slovakya

   148  

   308  

   380  

   405  

   435  

   480  

   520  

İngiltere

1.054  

1.076  

1.379  

1.512  

1.393  

1.401  

1.453  

Karadağ

 

 

   288  

   288  

   288  

   288  

   331  

Makedonya

 

 

   214  

   227  

   240  

   279  

 

Arnavutluk

     75  

   130  

   157  

   160  

   163  

   181  

   211  

Sırbistan

   116  

   222  

   235  

   234  

   248  

   285  

   308  

Türkiye

   239  

   338  

   424  

   519  

   479  

   446  

   422  

ABD

   707  

   872  

1.035  

1.154  

1.192  

1.048  

1.098  

Kaynak: Eurostat

 

      

SEÇ-AL YASAĞI ÇARE Mİ? VİRÜS FIRSATÇILARINDAN KORUNMA YOLLARI DÜNYA PERAKENDE LİGİ PESTİSİT İLE TAĞŞİŞİN FARKI NAKİT AKIŞI İHMALE GELMEZ! NET NOMİNAL FAİZİN ÖNEMİ İMAMOĞLU’NUN TARZI! İKİ ÜLKEDE İKİ ALIŞVERİŞ BAL KONUSUNDA SÖZ BİTTİ! ÜCRETLİ POŞETİN BİRİNCİ YILINDA FİYAT DÜZEYİ ENDEKSİ ZEYTİNYAĞI VE GÜVEN EKSİKLİĞİ FİYATLANDIRMA VE ETİK 2020 NASIL GEÇECEK? % 50 + % 50 İNDİRİMLER! YERLİ MUZ NASIL UCUZLADI? AVM’DEKİ ŞUBEDE FARKLI FİYAT! TÜKETİCİ ARTIK ARAŞTIRIYOR DOLARİZASYON AZALIR MI? HİLEDEN VAZGEÇMEYENLER MUZ FİYATLARI ÜZERİNE TÜKETİCİ GÜVENİ DİP SEVİYEDE PLASTİK ÇÖP SORUN TEŞKİL ETMEZKEN… NEGATİF REEL FAİZE DOĞRU! KÜRESEL TÜKETİCİ ALIM GÜCÜ FARKLARI FİNANSAL RAPORLARIN ANLATTIKLARI FİYAT FARKLILAŞMASININ SEBEBİ YÜZDE 70’E VARAN… HİLE YAPANI TÜKETİCİ TANIMALIDIR FAİZ İNDİRİMİ
 
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6
 8 :
 

Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı

BİZHABERİZ BAĞIMSIZ HABER PORTALI | Bizhaberiz.net © 2018 | Son Güncelleme : 01.04.2020 - 13:19:18 | Şu an 128 kişi online | Kullanım Koşulları