Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı  
ANA SAYFABİZHABERİZREKLAM
   
SESSİZ HARFLERİN OKUNUŞU
İÇERİK
BAŞLIKLAR

Attila AŞUT

Türk abecesindeki /H/ ve /K/ harflerinin nasıl seslendirilmesi gerektiği sorusunu bu köşede daha önce birkaç kez yanıtlamıştık. Ama tartışma bitmedi! Öyle anlaşılıyor ki bu konu yeterince anlaşılmış ve bilince çıkarılmış değil. Özellikle /K/ harfi, kitle iletişim araçlarında yaygın olarak yanlış seslendiriliyor...

Bizim abecemize göre tüm sessiz harfler, önüne /e/ ünlüsü konarak okunur. Örnek: B(e), C(e), D(e)... Böyle olmasına karşın bu konuda karmaşa yaşanıyor. Kimi akademisyenlerin ve siyasetçilerin yerleşik parti adlarını bile A-Ka-Pe, Me-Ha-Pe, Ce-Ha-Pe, hatta Ce-Aş-Pe diye seslendirdiklerine tanık oluyoruz. Ekranlarda yorum yapan çok sayıda gazeteci de "ke"ye "ka" diyerek bu yanlış söyleyişin yaygınlaşmasına katkıda bulunuyor...  

Emekli Dışişleri memuru ve Dil Derneği üyesi Duran Aydoğmuş da aynı durumdan yakınıyor mektubunda:

"Türkçe harfleri ve doğru okunuşlarını ben daha 1950'lerde (ilkokuldayken) öğrenmiştim. Ne yazık ki kimi aydınlar, özellikle ‘K' ve ‘H' harflerini ‘Ka' ve ‘Ha' diye söylüyorlar. Bu duruma çok üzülüyorum. Türkçe harfler hakkında yürürlükte olan bir yasamız var. 1.11.1928 tarih ve 1353 sayılı yasada, ‘K, H' ve diğer sessiz harflerin nasıl okunacağı çizelgede gösterilmiş. Orada bu harflerin ‘Ke' ve ‘He' diye okunacağı belirtilmiş. Ortada böyle bir yasa dururken bu harflerin seslendirilmesinde hâlâ karışıklık yaşanması kabul edilemez. Ses bayrağımız Türkçe konusundaki duyarlılığınız, bir Dil Derneği üyesi olarak beni mutlu ediyor. Resmi dilimiz Türkçenin ne yazık ki kurumsal sahibi kalmadı! TDK de 1980 askeri darbesinden sonra edimsiz bir devlet dairesi haline getirildi! ve H harflerini yıllar önce KeHe sesleriyle okurduk. Şimdi ne oldu da Ka, Ha sesiyle okunuyor?"

Okurumuz şu soruları da eklemiş mektubuna:

* PKK'nin doğru okunuşu PeKeKe midir PeKaKa mı?

*AKP, AKePe midir AKaPe mi?

* CHP, CeHePe midir CeHaPe mi?"

* * *

Sayın Duran Aydoğmuş, inatçı bir dilsever! Bu soruları, NTV Radyo'da "Dil Yaresi" izlencesini sunan usta konuşmacı Levent Dönmez'e de sormuş. Hatta o radyonun adını "EnTiVi" diye söylediği için değerli sunucuya, "Sizin savunduğunuz Türkçemize göre NTV'nin NeTeVe olarak seslendirilmesi gerekmiyor mu?" diye eleştirel bir soru da yöneltmiş...

Okurumuzun mektubundan öğreniyorum ki meğer Levent Dönmez de /H/ ve /K/ harflerini yanlış seslendiriyormuş!

Peki, bu eleştirilere Sayın Dönmez ne diyor?

Duran Aydoğmuş, değerli seslendirme sanatçısının savunmasını da paylaşmış benimle. İşte Levent Dönmez'in yanıtı:

"eN Ti Vi şeklindeki okunuş, bu kanalın kurulduğu yıllarda başlamış. Doğuş Grubu da bunu korumuş anlaşılan. Yıllar yılı bu şekilde söylenmiş bir kanalın adının değişmesinin pek kolay olmayacağını düşünüyorum. ve H sesleri konusunda haklısınız. Hatta bu konuda bir kanun bile var. Ancak ben sizden yıllar yıllar önce, ilkokulda bu iki sesin hem ‘A' hem de ‘E' ile okunacağını öğrenmiştim. Uzun yıllar PeKaKa dedik, CeHaPe dedik. Bu alışkanlıkla olsa gerek, zaman zaman hâlâ öyle kullandığım oluyor. Çok da eleştiri alıyorum. Sorduğunuz kısaltmaların doğru okunuşu PEKEKEAKEPE ve CEHEPE'dir."

Okurumuz bu yanıtı pek doyurucu bulmamış olacak ki "Sayın Levent Dönmez bana hem hak vermiş hem vermemiş!" diyor mektubunda. Bence böyle düşünmekle ustaya haksızlık ediyor.

Çünkü sessiz harflerin seslendirilmesi konusunda bana kendi deneyimlerini aktaran birkaç okurumuz da "Bize okulda /k/yi /ka/ diye öğrettiler" diyor. Yani Levent Bey bu konuda yalnız değil.

Bu harfleri ilkokulda bize nasıl öğretmişlerdi, doğrusu anımsamıyorum. Çünkü tam 70 yıl geçmiş aradan!

Ama ortada hem yasa hem yetkili dil kurumlarının benimsediği bir kural ve uygulama varsa, bizim de buna uygun davranmamız gerekir. Eski alışkanlıklarımızı gerekçe göstererek yazımda ve konuşmada karmaşa yaratmak doğru değildir.

attila.asut@gmail.com

SESSİZ HARFLERİN OKUNUŞU KORONAYI DA KENDİMİZE BENZETTİK! KORONADAN SONRA… ATASÖZLERİNDEN ANLAM ÇIKARMAK İNADINA… ADALET ARANIYOR! SACAYAĞI ÜÇ AYAKLIDIR! DİL YÂRESİ “SOSYAL MESAFE”DEN “YANDAŞ BASIN”A CEMAL SÜREYA’NIN 555K ŞİİRİ 27 MAYIS ŞİİRLERİ NÂZIM’I DA YOK SAYDILAR! KAVRAMLAR ÜZERİNE GÖRÜŞLER SAĞLIK TERİMLERİ SÖZLÜKÇESİ EKONOMİ TÜRKÇEYİ DE VURDU! DİLSEVERLER YAZIYOR LİBERALDEN LİBOŞA… KİRLETİLMİŞ SÖZCÜKLER KKTC’NİN GÜNDEMİNDE ŞEFTALİ KEBABI VAR! SÖZCÜKLER DE KİRLENİR! DİLCİLER, “OLGU” VE “BULAŞ” İÇİN NE DİYOR? TARTIŞILAN SÖZCÜK: “BULAŞ” SÖZCÜKLER TEK ANLAMLI DEĞİLDİR TÜRKÇESİ VARKEN… KORONA SORULARI KORONA DEYİŞLERİ CEM, CAMİ, CEMAAT… KORONA SÖZLÜĞÜ “DOLAYIM” SÖZCÜĞÜ “MEDYA”YI KARŞILAR MI? “SOSYAL MEDYA” DEDİKLERİ…
 
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10
 8 :
 

Bizhaberiz Bağımsız Haber Portalı

BİZHABERİZ BAĞIMSIZ HABER PORTALI | Bizhaberiz.net © 2018 | Son Güncelleme : 21.09.2020 - 14:46:48 | Şu an 66 kişi online | Kullanım Koşulları